Boreyko | Strawiński

Paryżanie z początku XX wieku uwielbiali egzotykę i kultury odległych krajów. Po fascynacji Dalekim Wschodem, dzięki wystawie sztuki rosyjskiej w Pétit Palais w 1906 roku, przyszła moda na Rosję i rosyjską muzykę. Zainteresowanie Francuzów postanowił umiejętnie wykorzystać Siergiej Diagilew, impresario i założyciel Baletów Rosyjskich. Po muzykę do nowego baletu zwrócił się do młodego, nieznanego nikomu rosyjskiego kompozytora Igora Strawińskiego, którego fantazja orkiestrowa „Feu d’artifice” (Sztuczne ognie) zrobiła na nim olbrzymie wrażenie w St. Petersburgu.

W 1909 roku Balety Rosyjskie wykonały w ramach „Saison Russe” w Paryżu „Les Sylphides” – muzykę baletową Strawińskiego bazującą na kompozycjach Fryderyka Chopina, a rok później Diagilew zamówił u niego pełnowymiarowy balet, „Ognisty ptak” to pierwsza tak rozbudowana kompozycja orkiestrowa w dorobku 27-letniego twórcy.

Tematyka baletu celnie trafiała w gust paryskiej publiczności spragnionej egzotycznych wrażeń. Libretto Michaiła Fokina opiera się na ludowych podaniach, których akcja koncentruje się wokół postaci Ivana Carewicza, Nieśmiertelnego Kościeja, Carówny o Olśniewającej Piękności i tytułowego Ognistego Ptaka, którym towarzyszą liczne księżniczki, paziowie, rycerze i magiczne potwory. Muzyka młodego kompozytora bazuje częściowo na rosyjskim folklorze, a w dużym stopniu wykorzystuje jeszcze wzorce jego wielkich poprzedników: Aleksandra Głazunowa, Aleksandra Skriabina i nauczyciela Strawińskiego, Nikołaja Rimskiego-Korsakowa.

Premiera 25 czerwca 1910 roku w Paryżu okazała się ogromnym sukcesem, a Strawiński zyskał uznanie takich sław, jak Claude Debussy, Maurice Ravel, Manuel de Falla, Jean Cocteau. Dzieło określano mianem „tanecznej symfonii”, a Diagilew niesiony sukcesem dodał dwa przedstawienia do początkowych trzech.