Rok temu pożegnaliśmy Krzysztofa Pendereckiego

Straciliśmy wszyscy wielkiego człowieka, wybitnego twórcę, pedagoga, humanistę i jednego z najbardziej znanych i cenionych na świecie kompozytorów. Chcielibyśmy więcej, a dziękujemy za to co dostaliśmy i co będzie na zawsze dla nas mądrą lekcją i inspiracją do bycia odważnym i twórczym. Pozostanie piękne wspomnienie spotkań i wielka strata – wspomina Mistrza Dorota Serwa, Dyrektor Filharmonii im. M. Karłowicza w Szczecinie.

Krzysztof Penderecki (ur. 23 listopada 1933 r.) to najbardziej znany polski kompozytor współczesny. Światowy rozgłos przyniosły kompozytorowi utwory z lat 60., takie jak "Tren Ofiarom Hiroszimy" czy "Pasja według św. Łukasza", które zapoczątkowały jego międzynarodowy sukces

Krzysztof Penderecki za swoją twórczość był wielokrotnie nagradzany. Jest dwukrotnym laureatem Prix Itala, zdobył cztery statuetki Grammy. W 2005 roku został odznaczony Orderem Orła Białego.

Na zawsze w pamięci

W 1996 roku Maestro Penderecki skomponował symfonię-oratorium "Siedem bram Jerozolimy" na zamówienie miasta Jerozolimy z okazji jubileuszu 3000 lat Świętego Miasta. Obok wielu utworów Mistrza, które były wykonywane w Filharmonii w Szczecinie, własnie ta kompozycja i spotkanie z Maestro zapadną nam na zawsze w pamięć.

Utwór w wykonaniu Orkiestry Symfonicznej Filharmonii w Szczecinie oraz połączonych sił aż trzech chórów i najlepszych solistów można było usłyszeć 14 grudnia 2018 r. w złotej sali Filharmonii. Orkiestrę podczas koncertu poprowadził sam maestro Penderecki, a poprzedzające go próby dla wszystkich nas były inspirującym czasem, za który dziękujemy, i który zawsze będziemy ciepło wspominać.

Muzyka filmowa

Przez ostatnie dwanaście miesięcy utwory Mistrza wielokrotnie gościły w repertuarze Filharmonii im. Mieczysława Karłowicza w Szczecinie.

Podczas czerwcowego koncertu z muzyką filmową zabrzmiał utwór „Polymorphia” na 48 instrumentów smyczkowych. Dzieło wykorzystano w klasykach filmowych „Egzorcysta” i „Lśnienie”.

Ewa Szczecińska, dziennikarka radiowa, porównuje wczesny utwór Pendereckiego do malarstwa Hieronima Boscha: To muzyka plastycznie przepoczwarzająca rozmaite stany i emocje – słuchaczowi wydaje się, że dotyka czegoś nienazwanego, tajemnej metafizyki. Całość działa niczym obrazy Boscha: okazuje się rozdzierającym freskiem, ujmującym w dźwięki najrozmaitsze namiętności, lęki, euforie i boleści.

Improwizacja i upamiętnienie

Po muzykę Krzysztofa Pendereckiego sięgnął również Atom String Quartet, nadając jej zupełnie nowy kontekst. Z szacunkiem dla oryginalnego materiału nutowego, Atom String Quartet nie unika kreatywnych odniesień i improwizacji. Główną oś programu koncertu, który odbył się w październiku 2020 roku stanowiły utwory kameralne i solowe na instrumenty dęte z młodzieńczego okresu twórczości Mistrza, które przeplatane były „Trzema utworami w dawnym stylu”, które Penderecki stworzył z własnej muzyki do filmu "Rękopis znaleziony w Saragossie".

Nasza współpraca z Profesorem przy tej płycie wyglądała tak, że Profesor Penderecki nie chciał słuchać nagrań, tylko poprosił nas o partytury – mówi Krzysztof Lenczowski, wiolonczelista Atom String Quartet, w rozmowie z Dorotą Zamolską z Radia Szczecin. Oczywiście wysłaliśmy nasze nuty i dopiero kiedy on przeanalizował nasze nuty, zobaczył, że "Kaprys na tubę" – to jest jedna linia melodyczna – nagle jest grany przez kwartet smyczkowy, wystosował do nas list, bardzo elegancki, w którym wyraził swoją aprobatę – dodaje.

Atom String Quartet nagrał również płytę z utworami mistrza, która została wydana przez Filharmonię. Album wciąż jest dostępny w naszym sklepie internetowym.

Światowa prapremiera

W marcu 2021 roku byliśmy świadkami światowej prapremiery „Chaconny” Krzysztofa Pendereckiego w transkrypcji JaeJoona Ryu na trio fortepianowe. Po raz pierwszy słynna część „Polskiego Requiem” zabrzmiała na naszej estradzie w interpretacji Penderecki Trio.

Premierowe wykonanie było transmitowane USA na stronie nowojorskiego Lincoln Center.

Koncertu wciąż można wysłuchać w serwisach Facebook oraz YouTube

W najbliższym czasie utwory Mistrza ponownie zagoszczą w repertuarze Filharmonii, by w ten sposób czcić pamięć o twórcy "Pasji".